Kader voor de digitale tachograaf

Digitale tachografen van de eerste generatie worden sinds 1 mei 2006 gebruikt.

Doorheen de jaren zijn er verschillende versies op de markt verschenen. Men kan 2 grote generaties onderscheiden:

De digitale tachograaf (generatie 1)
De digitale tachograaf generatie 2 (= de “slimme” tachograaf)

Binnen elke generatie zijn er dan ook nog eens verschillende versies verschenen.

Een algemeen overzicht

Soort tachograaf	Afkorting	Verplichte datum
Digitale tachograaf generatie 1 versie 1	G1V1	Vanaf 1/5/2006*
Digitale tachograaf generatie 1 versie 2	G1V2	Vanaf 1/10/2011*
Digitale tachograaf generatie 1 versie 3	G1V3	Vanaf 1/10/2012*
Slimme tachograaf generatie 2 versie 1	G2V1	Vanaf 15/6/2019*
Slimme tachograaf generatie 2 versie 2	G2V2	Vanaf 21/8/2023*

* Voor “nieuw ingeschreven voertuigen” vanaf deze datum.

De digitale tachograaf (generatie 1)

Bij de digitale tachograaf worden de gegevens zowel geregistreerd in het interne geheugen van de tachograaf als op de bestuurderskaart (die het registratieblad vervangt).

De registratiecapaciteit van een bestuurderskaart is bovendien vele malen groter dan deze van het registratieblad. Tot slot worden bepaalde gegevens nu wel automatisch geregistreerd, zoals de afgelegde kilometers, het kentekennummer, de identiteit van de bestuurder, …

De “slimme” tachograaf (digitale tachograaf generatie 2)

De slimme tachograaf is minder revolutionair dan de intrede van de digitale tachograaf en dient eerder gezien worden als een “meer geavanceerde versie” van de digitale tachograaf.

De slimme tachograaf onderscheidt zich onder meer van de oude digitale tachograaf door het feit dat deze automatisch bepaalde posities van het voertuig aan de hand van een GPS signaal zal signaleren en dat deze een “vroegtijdige detectie van inbreuken op afstand” mogelijk maakt.

Retrofit

Voor de allereerste keer, heeft Europa voorzien in een verplichte retrofit van “oudere tachografen”. Er wordt immers voorzien dat alle “oudere” tachografen vervangen moesten worden door de slimme tachograaf versie 2 (G2V2) indien deze gebruikt worden voor het internationale vervoer.

Uiterlijk op 28 februari 2025 dienden alle analoge tachografen en oude digitale tachografen te zijn vervangen door de slimme tachograaf versie 2 en vanaf 18 augustus 2025 dienden alle slimme tachografen versie 1 te zijn vervangen door versie 2.

De retrofit is dus niet verplicht voor voertuigen die uitsluitend worden gebruikt voor het nationaal vervoer. Indien men dus nog zou beschikken over een voertuig dat uitgerust is met een analoge of digitale tachograaf van de eerste generatie en indien men dit voertuig uitsluitend zou gebruiken binnen België, is men niet verplicht deze tachograaf te vervangen.

De slimme tachograaf

De voornaamste kenmerken van de slimme tachograaf.

De slimme tachograaf is een apparaat met de afmetingen van een autoradio, die in dashboard van de cabine van het voertuig geïnstalleerd wordt. Het apparaat is verbonden met de bewegingssensor van het voertuig en kan beschouwd worden als een wettelijk verplichte on-board-unit. Het is voorzien van een massageheugen, een leesvenster (display), een connectorfiche voor gegevensoverbrenging, twee kaartlezers en een printmechanisme.

Het apparaat werkt in combinatie met digitale tachograafkaarten die voorzien zijn van een chip. Het registreert o.a. de rij- en rusttijden van de bestuurder, die eventueel ook op het leesvenster kunnen afgelezen worden.

Een cryptografische versleuteling tussen de chipkaart, de bewegingssensor van het voertuig en de tachograaf beveiligt de authenticiteit en de integriteit van de registratie en de bewaring van de gecapteerde gegevens. Mogelijke vervalsing van de opgeslagen gegevens wordt uitgesloten en manipulaties en pogingen daartoe kunnen zelfs gedetecteerd worden.

Elk type van digitale tachograaf is op Europees niveau gehomologeerd en is voorzien om interoperabel te zijn met elk type van digitale tachograafkaarten, die eveneens op Europees niveau gehomologeerd zijn. Deze homologatie garandeert dat alle tachograafkaarten in elk apparaat gebruikt kunnen worden, wat ook het merk ervan is en welke Lid-Staat ook de digitale tachograafkaarten heeft uitgegeven.

De slimme tachograaf registreert onder andere automatisch:

De rijtijden van de bestuurder;
De snelheid van het voertuig;
De gereden afstand;
De identiteit van de bestuurder;
De onregelmatigheden (voorvallen en fouten);
De posities van het voertuig:
1. de plaats van het begin van de dagelijkse werktijd;
2. telkens wanneer het voertuig de grens van een lidstaat overschrijdt;
3. telkens wanneer laad- of losactiviteiten met betrekking tot het voertuig worden verricht;
4. om de drie uur bij elkaar opgetelde rijtijd;
5. de plaats van het einde van de dagelijkse werktijd.

De automatische registratie van de posities van het voertuig werd maar mogelijk met de introductie van de slimme tachograaf:

Met de G2V1 werd de registratie van de posities a, d en e mogelijk;
Sinds de G2V2 worden ook de posities b en c automatisch geregistreerd om de controles op cabotage en detachering te vergemakkelijken.